Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /include/smarty/libs/Smarty_Compiler.class.php on line 270

Uzależnienie od komputera

 

Badania przeprowadzone w 2000 roku na grupie polskich internautów wykazały, że 43% to ludzie w wieku 18 do 25 lat, a 20% to osoby w wieku 26-35 lat. Kobiety stanowiły 37%, a jeśli chodzi
o wykształcenie i pochodzenie, to mamy do czynienia głównie z osobami z wykształceniem średnim
i wyższym mieszkającymi w miastach. W kolejnych badaniach powielanych w następnych latach drastycznie obniżała się średnia wieku osób rozpoczynających przygodę z siecią oraz rosła liczba osób korzystająca z Internetu codziennie. Badania pokazują, iż ponad połowa osób zdiagnozowanych jako uzależnione od Internetu ma problemy małżeńskie, a samo uzależnienie podobnie jak inne prowadzi do silnej alienacji społecznej oraz zaniedbania obowiązków, porzucenia innych form spędzania wolnego czasu czy zaspakajania potrzeb. Co więcej, rozwój uzależnienia jest bardzo szybki i tak
u 25% osób zdiagnozowanych rozwinął się w ciągu pierwszych 6 miesięcy wędrówek po sieci,
58% w ciągu 6-12 m-cy, 17% po ponad roku.

Na chwile obecną wyróżniamy (za Kimberly Young) pięć podtypów uzależnienia związanego
z komputerem:

- erotomanię internetową, np. oglądanie filmów i zdjęć o charakterze pornograficznym, uczestniczenie w różnego rodzaju chatach,

- socjomanię internetową - czyli uzależnienie od uczestnictwa w formach internetowych, facebooka, które powoli zaczynają zastępować tradycyjne formy kontaktów społecznych,

- uzależnienie od sieci internetowej - od gier hazardowych, gier sieciowych, aukcji czy kupowania
on-line,

- przeciążenie informacyjne czy przymus pobierania informacji, śledzenie wydarzeń, przeszukiwanie baz danych,

- uzależnienie od gier komputerowych.

Kimberly Young opracowała zestaw pytań umożliwiający diagnozę w kierunku uzależnienia od komputera (Internet Addiction Dysorder). Zdaniem autorki udzielenie odpowiedzi twierdzącej na pięć z pośród ośmiu pytań przemawia za patologicznym uzależnieniem od Internetu:

1. Czy czuje się Pan/Pani zaabsorbowany Internetem do tego stopnia, że ciągle myśli o odbytych sesjach lub nie może doczekać się następnych?

2. Czy odczuwa Pan potrzebę zwiększenia ilości czasu spędzanego przy Internecie, aby uzyskać większe zadowolenie?

3. Czy podejmowała Pan/Pani wielokrotnie nieudane próby kontrolowania, ograniczania czy zaprzestania korzystania z Internetu? Czy podczas prób ograniczania/kontrolowania/ zaprzestania korzystania z Internetu odczuwała Pan/Pani wzmożone napięcie, niepokój, nastrój depresyjny?

5. Czy zdarzało sie Pani/Panu spędzić w Internecie więcej czasu niż pierwotnie planowałeś/łaś?

6. Czy kiedykolwiek ryzykowałeś/łaś utratę kontaktów z bliską osobą, ważnych relacji, rezygnacji
z pracy, innych przyjemności na rzecz spędzenia czasu w Internecie?

7. Czy kiedykolwiek skłamała Pani/Pan swoim bliskim, terapeutom albo komuś innemu w celu ukrycia swojego nadmiarowego zainteresowania Internetem?

8. Czy używa Pan/Pani Internetu w celu ucieczki od problemów albo uniknięcia nieprzyjemnych uczuć?

Podobnie jak w przypadku innych uzależnień behawioralnych podstawową formą terapii jest terapia poznawczo-behawioralna ukierunkowana na zamianę form korzystania z komputera oraz odzyskanie poczucia kontroli. Jedną z częstych praktyk jest montowanie alarmu w komputerze informującego o przekraczanym czasie. W leczeniu pomocne jest także przygotowanie szczegółowego, realistycznego planu dnia i trzymanie się go. Ponadto ważne by pacjent pilnował zmiany nawyków dotyczących innych form spędzania wolnego czasu oraz reaktywowanie tych obszarów życia które zostały zaniedbane w wyniku uzależnienia. Korzystając z komputera należy przestrzegać 10 podstawowych zasad wg Davisa (2001 r.):

- usytuować komputer w miejscu uniemożliwiającym izolacje

- korzystać z komputera w obecności innych osób

- zmieniać pory dnia korzystania z Internetu oraz robić systematyczne przerwy

- odnotowywać wszystkie swoje aktywności, w tym czas spędzony przy komputerze

- nie używać w sieci pseudonimów

- rozmawiać głośno o swoim problemie ze znajomymi i bliskimi

- wykonywać ćwiczenia fizyczne

- robić stopniowo coraz dłuższe przerwy w korzystaniu z Internetu

- monitorować i kontrolować myśli dotyczące Internetu

- robić przerwy i korzystać z technik relaksacyjnych

(Za Woronowicz, 2012 r.)

 

Pracoholizm

 

Poprzez pracoholizm rozumiemy (za Woronowicz 2012 r.):

  • silną potrzebę lub przymus wykonywania czynności związanych z pracą zawodową;

  • subiektywne przekonanie o mniejszych możliwościach kontrolowania swoich zachowań związanych z pracą, tj. trudności w powstrzymywaniu się od wykonywania czynności zawodowych, w kontrolowaniu ilości czasu poświęcanego na wykonanie czynności związanych z pracą zawodową oraz kontrolowaniu ilości wykonywanych zadań;

  • występowanie przy próbach przerwania lub ograniczenia pracy stanów niepokoju, rozdrażnienia czy pogorszonego samopoczucia oraz ustępowanie tych stanów z chwilą powrotu do wykonywanych zadań zawodowych;

  • spędzanie coraz większej ilości czasu w pracy w celu zredukowania niepokoju, osiągnięcia zadowolenia czy dobrego samopoczucia, które poprzednio uzyskiwane było w normalnym czasie pracy;

  • postępujące zaniedbywanie alternatywnych źródeł przyjemności lub dotychczasowych zainteresowań na rzecz wykonywania obowiązków zawodowych;

  • wykonywanie czynności zawodowych pomimo szkodliwych następstw (fizycznych, psychicznych i społecznych), o których wiadomo, że mają związek z poświęcaniem dużej ilości czasu na pracę.

Znane są przypadki zgonów z powodu zaburzeń krążeniowo-sercowych w wyniku przepracowania. Zjawisko to nosi nazwę karosi i zostało pierwszy raz odnotowane w 1969r. w Japonii. Zalecenia terapeutyczne są podobne jak w przypadku hazardu, dotyczą pracy w nurcie poznawczo-behawioralnym. Poza tym konieczne jest nauczenie się konstruowania tzw. planów równowagi oraz harmonogramów kolejnych działań z podziałem na dni tygodnia.

 

Kupnoholizm:

 

Bark kontroli nad przymusem kupowania rzeczy (kompulsywne kupowanie) często niepotrzebnych, mające niekorzystny wpływ na funkcjonowanie jednostki w życiu. Osoba cierpiąca na ten rodzaj uzależnienia traktuje zakupy jako formę nagrody lub wynagrodzenia sobie przeżywanych przez nią przykrych stanów emocjonalnych czy napięć. Najczęściej przypadłość ta jest traktowana jako zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzeń kontroli impulsów czy zaburzeń nastroju.

 

Seksoholizm

 

Uzależnienie to charakteryzuje się stałą potrzebą uczestnictwa w sytuacjach o podłożu seksualnym, co ma na ogół destrukcyjny wpływ na funkcjonowanie jednostki we wszystkich aspektach życia z naciskiem na społeczne konsekwencje. Przejawia się poprzez nieustanne poszukiwanie i zdobywanie nowych partnerów, dążenie to jest dominującą potrzebą niezależnie od pory dnia czy okoliczności. Normalne zachowania i sytuacje interpretowane są w charakterze seksualnym, często normalnym kontaktom jest nadawane znaczenie seksualne. Przejawami uzależnienia mogą być: kompulsywna masturbacja, natręctwa seksualne, zdrady i zmiany partnerów.

Wśród osób uzależnionych często dochodzi do przestępstw na tle seksualnym takich jak kazirodztwo, gwałty, molestowanie seksualne dzieci czy nadużycia seksualne wobec osób niepełnosprawnych.

Terapia seksoholizmu jest trudna i nigdy nie daje pewności czy osoba jest już wyleczona czy nie. Terapia ta o tyle różni się od innych, że celem jej jest powrót do zdrowych i świadomych form kontaktowania się z płcią przeciwną oraz rozwijanie zdrowego trybu życia seksualnego. Początek terapii zakłada całkowitą abstynencje od 30 do 90 dni dotyczącą wszystkich rodzajów aktywności seksualnych. Bardzo ważnym elementem jest włączanie partnera seksoholika do terapii.

Wg Carnesa w terapii seksoholizmu wyróżniamy trzy etapy:

  • odstawienia – zatrzymanie autodestrukcyjnych zachowań, zdefiniowania abstynencji, osiągnięcia równowagi, przełamania izolacji, opanowania kryzysu, redukcji wstydu;

  • celibatu - zaprzestania wszelkich form aktywności seksualnej, zmiany stylu życia, budowania prawidłowych więzi międzyludzkich;

zdrowej seksualności.

W chwili obecnej nie ma stowrzonej pełnej listy uzależnień bahwioralnych. Jest to obszac który się ciągle kształtuje. Z pewnością coraz częsciej mówimy również o:

  • uzależnieniu od jedzenia
  • uzależnieniu od ćwiczeń
  • uzależnieniu od ortodoksyjnego zdrowiego odżywiania
  • uzależnieniu od facebooka czy innych portali społecznościowych